Tameɣra n Yennayer Amaziɣ 2966Asarag n Akli Azwaw

3

FREIBURG (Tamurt) – Kra n wawalen ɣef Yennayer Amaziɣ Amaynut 2966. Yennayer amaziɣ yettwassen di yal tamurt n tmazɣa, yettwassen anida llan imaziɣen deg umaḍal. Ass amenzu n yennayer yettili d tameɣra ɣer imaziɣen merra. Yettili d ass n tmeɣra ula ɣer waɛraben di tmura n tmazɣa yernu ẓran d tameɣra tamaziɣt.

Di tmurt-nneɣ „Tamazɣa-Talemmast“ neqqar-as daɣen „imensi useggas“, „ixef useggas“ neɣ «tiwwura useggas.» Tameɣar n yennayer amaziɣ d asirem i wakken aseggas ad yelhu, lemwared (aman) a d uɣalen i wakken ad tili lɣella di tmurt. Yal taddart amek tettqabal tameɣra n Yennayer. D acu kan seksu s uyaziḍ yesdakkel merra tudrin, timura. Ula d arrac ttsiṭṭilen-asen, medden, ttaken-as tunṭicin. Llant tudrin yettɛeddalen ayen imi qqaren Buɛfif (carnaval) (ẓer iksar).

Iẓuran n Yennayer nnan imusalwen d ass n tuṭṭfan n udabu sɣur agellid Cacneq di Maser aseggas n 950 uqbel n sida Ɛissa. Yennayer Amaziɣ ar ass-a ur yelli ula di kra uwanek n tmazɣa d ass n lficta, anida ixeddamen ur xeddmen ara yernu ttwaxellaṣen. Annect-a yeskanay-d idles amaziɣ mazal-it yettwarkeḍ.

Kra n wawalen ɣef weɣbel n tdukkli n tarwa n tmurt-nneɣ. Anwa i d abrid ay abrid?

Ass n Yennayer amaziɣ d ass d tameɣra, d acu kan yesmektay-yaɣ-d ɣef iɣeblan-nneɣ, yesmekray-aɣ-d ɣef uzaglu yersen ɣef idles-nneɣ. Ihi assudes n tmeɣra n yennayer d tizli daɣen ɣef izerfan-nneɣ nekni s yizwawen, akk d imaziɣen-nniḍen. Ayen yeḍran yid-neɣ nekni s yizwawen sbbas-as d «Kra yella, kra yerna!“

Aṭas deg-neɣ qqaren „izwawen werǧin zemren ad ddakklen“. Imi nɣil ur nezmir ara a neddakkal, dɣa nrebbex iɣallen, nɣil akka kan ara ad teqqim tegnit fell-aɣ. Ma d tidet d ayen-nniḍen. Ulac aɣref deg umaḍal i yeddakklen deg kra yellan n taluft n tmeddurt. Nekni tura yessefk a nemesefhem kan ɣef acu i yessefk a neddakkel.

Annect-a d tigejda iɣef i yessefk ad ibedd yidlis-nneɣ i wakken a nessiweḍ ula d nekni anida i ssawḍen iɣerfan-nniḍen. Ihi yessefk a nemsefhem nekni s yizwawen belli: d aɣref i nella, nesɛa tutlayt n twuri (lxudma) di tmurt-nneɣ. Ɣur-neɣ tugdut, nettqadar izerfan n wemdan (argaz, tameṭṭut), nettqaḍar tilelli n ddin, abrid-nneɣ ɣer tlelli-nneɣ d abrid n talwit ara ad yeqqim. Ihi ma nemsefham ɣef annect-a, iberdan ɣer iswin-nneɣ i wakken a nili d aɣef am iɣerfan nniḍen yesɛan iwunak, zemren ad ilin mačči yiwen.

Akli Kebaili                                                 

Freiburg, ass n 23.01.2016